Nu n chye shi ai lam ni...
Cartoon langai kaw hti ga ai. Hpaw mi lahkawng gat sa lam kaw hkrum nna langai mi jan gaw kaga langai hpe tsun ai.
"Nye madu wa gaw maigan de le. Ma Gam mung maigan de sha re. Ma Kaw chyawm gaw ndai kaw jawng lung nga ai."
"Re i?.. Ning! Dai rai jang Ning hpa rai n hkan sa ai law?"
"Uhm.. ngai gaw shakawng mayu na ngam taw ai le." da.
Ndai cartoon kaw na kanu tsun dan ai re. Nu gaw she tsun u ga le. Hpa majaw nga yang Nu n chye shi ai lam ni law law nga ai gaw.
"Re! maigan kaw lam ni grai kaja ai. Mare ting san seng ma ai. Myi hprap wan mung tsun n ra ai." da.
Nu gaw manang ni hte hkrum shagu dai hku tsun na re. Raitim Nu atsun taw nga ai Maigan ga grai kaja ai ngu ai hpe ngai n lu hkap la ai, Nu.
Kaja wa nga yang maigan ga gaw grai kaja ai n re. Ndai ni yawng gaw yu maya sha re. Kataya lam ni hku n hku ai hpe grai kaja ai ngu tsun lu na i? Lam makau kaw maza n nga ai hpe mung grai kaja ai ngu tsun na i? Myi hprap wan dip hpaw dat shagu sa ai, Bus car ni, mare shinggrup Wan leng ni aten man taw ai gaw mau hpa wa re kun? Nye matu ndai yawng gaw grai kaja taw ai ngu n hkap la ai, Nu. Ndai yawng gaw yu maya sha re. Anhte kaw she yu maya n lu byin taw ai le. Dai majaw maigan ga grai kaja ai ngu tsun yang nau n ra sharawng ai, Nu.
Shanhte ni kaw hkrang rai ni (Material) rawt jat ai lam gaw lamu ndung du hkra re. Raitim ngai ndai kaw chye nga sai. Shanhte zawn ngai hkan nga lu sai. Mungkan madap dep ai ngu tsun yang chyawm Nu shut mat na re. Ngai gaw aten tup Nu a nta wa na chyu sha myit sumru taw ai wa she re.
"Hkum wa! ndai kaw jan ja, ninghpu mawng, ji grawng kawa, myi hprap wan n lu ai" ngu gaw hkum tsun yaw... Nu!
Nu a kasha gaw Air cond gawk n ra nna jan lagaw hpe marit ai wa, n-bung ahpawt ai ten ninghpu sama hpe Air fresher hta grau ra ai wa, ningsin kata layit hte ji grawng kayet nna mung jahta ai hpe grau marit ai wa re hpe Nu hkum chye u ga le!
Masha n-kau tsun ma ai. Maigan kaw hpaji chye atsam rawng na sha ahkyak ai. Hpaji chye jang yawng maren sha re.
Ya gaw Globalization byin taw sai. Buga ginra marit taw n-mai sai. Tsit lali ai udat shara de prat hpe rawt jat hkra gaw gap ra ai da.
Langai mi san mayu ai. Mungkan ga gaw kaja wa Kahtawng mare kaba byin nga sai kun? Amyu, sai ginghka ai lam n nga sai kun? Nye a ga san hpe Nu mung myit yu u le! Nu e.. ngai shadu yang mungkan ga gaw jak hpaji hta lai nna, gara lam hta mung kaja wa Globalize n byin shi ai ngu shadu ai... Nu!
Anhte zawn re mungdan na sa ai masha ni hpe hkrang rai (Material) rawt jat galu kaba nga sai mungdan na masha ni gara hku mu mada ai ngu hpe Nu n chye ai gaw. Dai ni gaw rai nu ga law.. Azin ayang tsun yang Nu myit n pyaw taw na. Kalang lang gaw nye hkum ngai jak masha zawn nawn wa nngai. Bungli galaw nga ai gaw kaja wa shat sha na matu zawn sha rai taw ai...Nu.
Moi... Nu a nta kaw bungli galaw ai pyi lachyum lama ma naw nga ai zawn re. Ya gaw, hpa mung lachyum n nga ai zawn sha hkam sha ai. Tinang mungdan kaw galaw nga ai pyi gaw tinang amyu, tinang buga a matu rai rai, n rai rai, lama ma gaw akyu naw nga na re. Ngai hpe myit gyip gyeng ai ngu tsun tim myit dik myit pyaw let sha hkam la na nngai. Dai daram wa ting myu tsaw yang hpa majaw maigan pru wa ai rai? ngu mara shagun na gaw hkum jau shi!
Kalang sha sa pra ai prat hta masha ni a madang zawn sha pyi gaw nga mayu ai le. Uhm.. yak ai gaw ya na zawn, lu lu, sha lu hkra Nu a nta nga nna ngai n lu tam ai le... Nu e. Ngai she hpyang taw ai kun? Tsit lali ai udat shara ngu yang anhte buga gaw hkun hkraw taw sai kun? Ngai n chye myit mat ni ai.
Nu n chye shi ai grai naw law ai law. Ga shadawn, Digital yup jasu nayi nsen kade daram n rawn hpa re ngu hpe Nu hkam sha ga jang she chye na re. Nu ni hpang de gaw masha ni arawng mi ala rai lang nga ai hand phone gaw anhte a matu "Nga dingsi" gali da ai hte hpa n shai ai ngu hpe Nu n chye ai gaw.
Ndai kaw hkrang arai ni grai kaja ai ngu hpe ngai n ningdang ai...Nu. Raitim laika ka sara langai tsun ai zawn, "U lawng hpe sha tsi chya shatsawm nna kata na u kasha hpe shat n jaw yang hpa lachyum pru na rai?" da.
Ndai kaw, Ja ulawng kata kaw lasi lamun rai nga ai u kasha ni grai mu ga nna dai zawn gaw n kam byin ai... Nu e. Ngai gaw, aten du jang Nu a nta wa lu hkra shakut nga ai. Nu e... Nye kasha, maigan kaw grai asin pye nga ai ngu gaw htingbu ni hpe hkum shakawng yaw... Nu. Nye kasha gaw Kanu a nta hpe grai chye marit ai ngu she shakawng u yaw...
Aten masa langai du jang Nu a kasha bai wa na re... Kaning re ai aten masa ngu gaw hkum san yaw... Nu.
Lani mi na aten masa hta le.
Lamu samwi
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္အား ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္း
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္အား ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္းႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ ဖြံ ့ၿဖိဳးတိုးတက္မႈတြင္ မိခင္မ်ားသည္ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ေလသည္။ ႏိုင္ငံနွင့္ လူမ်ိဳးအတြက္ အားထားရေသာ ပညာတတ္မ်ား၊ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာေရးသည္လည္း မိခင္မ်ားတြင္ အဓိကမီွတည္ေနသည္။ မိခင္မ်ား၏ ခ်စ္ၿခင္း၊ စြန္ ့လႊတ္အနစ္နာခံမႈ၊ စြမ္းအားသတၱိမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ိဳးအတြက္ အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ သားေကာင္းရတနာမ်ား ေပၚထြက္လာရသည္။ ထို ့ေၾကာင့္ မိခင္မ်ား ပညာဗဟုသုတ ျပည့္ဝေရး၊ က်န္းမာေရးအတြက္ အားလံုး၀ိုင္း၀န္းကူညီေပးရန္ အထူးပင္ လိုအပ္လွသည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္တစ္ဦးအား ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၿခင္းသည္ ေဆးပညာရွင္မ်ားနွင့္ တိုက္ရိုက္ပတ္သတ္ ေနေသာ္လည္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ကိုယ္တိုင္နွင့္ ယင္း၏မိသားစုမ်ား အေနၿဖင့္လည္း ဗဟုသုတအၿဖစ္ သိထားပါက မ်ားစြာအက်ဳိးရိွမည္ ၿဖစ္သည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုသည္မွာ ကေလးေမြးဖြားလာသည့္အခါ မိခင္နွင့္ကေလးပါ က်န္းက်န္းမာမာ ရိွေစရန္အတြက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ လသားကတည္းက မိခင္နွင့္ သေႏၶသား အား က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးၿခင္း ၿဖစ္သည္။အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားမွာ-
(၁) မိခင္ေလာင္း၏ၿဖစ္နိုင္ေၿခရိွသည့္ ေရာဂါအေၿခေနမ်ားကို စစ္ေဆးေပးၿခင္းနွင့္ ကုသေပးၿခင္း
(၂) သေႏၶသား၏ၿဖစ္နိုင္ေၿခရိွသည့္ေရာဂါအေၿခအေနလကၡဏာမ်ားကို စစ္ေဆးေပးၿခင္းနွင့္ကုသမႈေပးၿခင္း
(၃) ေမြးဖြားလာမည့္ သေႏၶသား၏ေမြးရာပါ ခၽြတ္ယြင္းခ်က္ရိွမရိွကို ေစာစီးစြာစစ္ေဆးေပးၿခင္း
(၄) ေမြးဖြားလာမည့္ ရင္ေသြးငယ္အား ထိန္သိမ္းေစာင့္ေရွာက္ပံုကို ပညာေပးေဆြးေႏြးၿခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနၿပီဟုသိရိွပါက ေမြးဖြားေပးမည့္ ဆရာဝန္(သို့မဟုတ္)မိခင္ႏွင့္ကေလးဌာနမွ ခ်ိန္းဆိုသည့္ ရက္ခ်ိန္းအတိုင္း တိက်မွန္ကန္စြာ သြားေရာက္ၿပသရန္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ေလာင္းမ်ား၏ အေရးႀကီးတာဝန္ပင္ ၿဖစ္သည္။ယခုလက္ရိွေဆာင္ရြက္ေနေသာ ခ်ိန္းဆိုမႈမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းၿဖစ္သည္။
(၁) ကိုယ္ဝန္စေဆာင္ခ်ိန္မွ ခုနစ္လ(၂၈ ပတ္)အထိ တစ္လ တစ္ႀကိမ္။
(၂) ကိုယ္ဝန္ခုနစ္လမွ ကိုးလ(၃၆ ပတ္)အထိ ၂ ပတ္ တစ္ႀကိမ္။
(၃) ကိုယ္ဝန္ကိုးလမွ ေမြးဖြားသည့္ အခ်ိန္အထိ တစ္ပတ္ တစ္ႀကိမ္။
( ယခု မေလးရွားရိွ မိခင္ႏွင့္ကေလးဌာနမ်ားသည္ ကိုယ္၀န္ေလးလမွ စတင္ကာ လက္ခံၾကည့္ရႈေပးေနျပီ ျဖစ္သည္)
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္၏ ေရာဂါရာဇဝင္ေမးၿမန္းၿခင္း(Personal History) နွင့္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးၿခင္း (Examination) မ်ားကို ဆရာဝန္ (သို႔) က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားက ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မည္။
(၁) ရာဇဝင္မွတ္တမ္းၿပည့္စံုၿခင္းသည္ အလိုအပ္ဆံုး အရာတစ္ခုၿဖစ္သည္။
(၂) မိမိ၏ ေနာက္ဆံုးရာသီလာေသာလ၏ ပထမဆံုးေသာရက္(Last Menstrual Period)ကို မွတ္သားထားရန္ အေရးၾကီးသည္။
(၃) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္၏ ရာဇဝင္ကို ရယူရာတြင္ လက္ရိွကိုယ္ဝန္ေဆာင္ၿခင္းနွင့္ ပတ္သတ္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ား သာမက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ့ဲၿခင္းနွင့္ ၿဖစ္ေပၚဖူးခဲ့ေသာ ေရာဂါအရႈပ္အေထြးမ်ားကိုပါ မွတ္တမ္းၿပဳစုရသည္။
(၄) ယခင္က ခြဲေမြးခဲ့ၿခင္း၊ ခြဲစိတ္ခဲ့ၿခင္း၊ ေရာဂါၿဖစ္ခဲ့ဖူးၿခင္းနွင့္ ဆိုင္ေသာေရာဂါမ်ားကိုလည္း ေျပာျပထားရန္ လိုအပ္သည္။
(၅) မိသားစုရာဇဝင္၊ လူမႈေရးဆိုင္ရာ ရာဇဝင္ မွအစ ၿပည့္ၿပည့္စံုစံု မွတ္တမ္းၿပဳစုရသည္။
(၆) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးအား ေခါင္းမွေၿခဖ်ားတိုင္ေအာင္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားက စမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈၿပဳလုပ္သည္။
(၇) သေႏၶသားနွင့္ပတ္သက္၍ ဖြံၿဖိဳးႀကီးထြားမႈနွင့္ က်န္မာေရးအေၿခအေနကိုလည္း ႀကည့္ရႈစစ္ေဆးသည္။
ထုိ႔ျပင္ေအာက္ပါ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးၿခင္းမ်ားကိုလည္း ျပဳလုပ္ရသည္။
(၁)ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ျခင္း
(၂)ေသြးစစ္ေဆးၿခင္း
ေသြး၌ ေဟမိုဂလိုဘင္ ပါဝင္မႈပမာဏ။
ေသြးနီဥမ်ား၏ ပါဝင္မႈ ရာခိုင္ႏူန္း။
ေရာဂါပိုး ရိွမရိွ စစ္ေဆးၿခင္း။ (ကာလသားေရာဂါ၊ HIV၊ အသည္းေရာင္အသားဝါ)
မိခင္၏ ေသြးအုပ္စု၊ (ABO၊ Rh ေသြးအုပ္စု။)
(၃)ဆီးစစ္ေဆးၿခင္း
ဆီး၌ အသားဓာတ္နွင့္အခ်ိဳဓာတ္ပါဝင္မႈရိွမရိွစစ္ေဆးေပးၿခင္း။
(၄)ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္း
ကိုယ္၀န္သက္တမ္းတေလွ်ာက္ ႏွစ္ၾကိမ္ထိုးေပးေလ့ရိွသည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္တြင္ ေအာက္ပါ ေဝဒနာလကၡဏာမ်ားကိုလည္း ခံစားရတတ္သည္။
(၁) အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း၊ ပ်ဳိ႕ၿခင္း
(၂) အန္ၿခင္း
(၃) ခါးနာ၊ ခါးကိုက္ၿခင္း
(၄) ေသြးေႀကာထံုးၿခင္း
(၅) ရင္ပူၿခင္း
(၆) ေတြ႔ရာၿမင္ရာေကာက္စားခ်င္ၿခင္း
(၇) ႏြမ္းနယ္ၿခင္း
(၈) မိန္းမကိုယ္မွ အၿဖဴဆင္းၿခင္း
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္အတြက္ အစာအာဟာရႏွင့္ ေနမႈထိုင္မႈပံုစံသည္ အလြန္အေရးၾကီးပါသည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အတြက္ အထူးစားသံုးရန္ အာဟာရ ဟူ၍ သီးသန္ ့မရိွပါ။ၿပည့္စံုလံုေလာက္ေသာ အစာအာဟာရမ်ားကို စားသံုးရန္လိုအပ္သည္။ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္အတြက္ အာဟာရသည္ မိခင္အတြက္သာမက သေႏၶသားအတြက္ပါ ၿပည့္စံုလံုေလာက္ရပါမည္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အစာေရွာင္ရန္ မလိုအပ္ပါ။ေရွးရိုးအယူအဆ၏လႊမ္းမိုးမႈေႀကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ဟိုအစာမစားရ၊ ဒီအစာနွင့္မတည့္ စသည္ၿဖင့္ တားၿမစ္ခ်က္မ်ားစြာ ရိွေနတတ္သည္။ ထို ့ေႀကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားသည္ အစားေရွာင္ႀကသၿဖင့္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈမ်ား ေတြ႔ႀကံဳႀကရသည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သည္ ပထမလမွသံုးလအတြင္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (၂) ေပါင္၊ သံုးလမွေျခာက္လအတြင္း (၁၁) ေပါင္နွင့္ ေျခာက္လမွကိုးလအတြင္း (၁၁) ေပါင္တိုးလာပါက အာဟာရေကာင္းမြန္မႈကို တစိတ္တေဒသ ေဖာ္ညႊန္းရာ ေရာက္ပါသည္။
တကိုယ္ေရသန္ ့ရွင္းျခင္း၊ အိပ္ေရးဝဝ အိပ္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္အရက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးမ်ားေရွာင္ျခင္းတို ့ ျပဳလုပ္ရမည္။ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မဟုတ္ေသာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ(လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း၊ ေရကူးျခင္း)တို ့ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္တြင္ မိသားစုႏွင့္ခင္ပြန္းသည္တို ့၏ အားေပးႏွစ္သိမ့္မႈ အလြန္လိုအပ္သည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး၏ ေအာက္ေဖာ္ၿပပါ လကၡဏာတစ္မ်ဳိးမ်ဳိး သို႔မဟုတ္ တမ်ဳိးထက္ပို ၍ ေတြ႔ရလွ်င္ အႏၲရာယ္ရိွသည့္ နိမိတ္ၿဖစ္ေႀကာင္း သိထားရမည္။ ‘ခ်က္ခ်င္း’ေဆးရံုသို႔ သြားေရာက္ရန္ၿဖစ္ၿပီးကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၏ ေစာင့္ေရွာက္ကုသမႈကို မလြဲမေသြ ရယူရမည္ ၿဖစ္သည္။
(၁) အမ်ဳိးသမီး၏ အဂၤါမွေသြးဆင္းၿခင္း
(၂) အမ်ဳိးသမီး၏ အဂၤါမွ အရည္မ်ားဆင္းၿခင္း
(၃) မ်က္နွာနွင့္လက္ေခ်ာင္း၊ေျခေခ်ာင္းမ်ား ေဖာေရာင္ၿခင္း
(၄) ၿပင္းထန္၍ အခ်ိန္ႀကာၿမင့္စြာ ေခါင္းကိုက္ၿခင္း
(၅) အၿမင္ မႀကည္လင္ၿခင္း
(၆) ဗိုက္နာၿခင္း
(၇) တုန္ခ်မ္း၍အဖ်ားတက္ၿခင္း
(၈) ဆီးသြားရာ၌ နာက်င္ၿခင္း
(၉) ကေလးမလႈပ္ေတာ့ျခင္း
(၁၀) တက္ျခင္း
အခ်ဳပ္အေနျဖင့္ မိခင္ေရာ ကေလးပါ က်န္းမာၿပီး ေကာင္းမြန္စြာ ေမြးဖြားႏိုင္ရန္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ အတြင္း မိခင္အား ဂရုတစိုက္ ၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ မိခင္မ်ား ကိုယ္စိတ္ႏွလံုးက်န္းမာၿပီး ပညာဥာဏ္ျပည့္ဝေသာ၊ မိမိလူမ်ိဳးအတြက္ အားထားရေသာ သားသမီး ရတနာမ်ား ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ ႏိုင္ၾကပါေစ။
ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလ်က္
Dr.Naw Latt
2010 Miss MKBC Shy. Hpauda Seng Nu hte San/htai
Mying : Hpauda Seng Nu
Shangai nhtoi : 15th-April-1988
Asak : 22 ning
Hpaji tsang : 2nd Years (Law)
Magam bungli : Cashier
Kanu Kawa :Hpungtau Hpauda Ja La & Jan Marip Nang Awng
SENG: :MKBC a shawng nnan lang ngu na galaw ai Miss shingjawng poi re majaw myit lawm ai hta sha n-ga, grau nna gaw Hkrismat ten hta Karai Kasang a matu jut shara mi kaw na shang lawm apnawng mayu ai majaw ya na zawn hpung kaw na woi galaw ai ndai lamang hta shang lawm ai re.
NN: :Miss MKBC hku nna masat shagrau hkrum ai ten hkamsha ai lam hpe tsun dan rit.
SENG: :Shawng nnan Karai Kasang hpe chyeju dum ai. Ngai galaw taw ai bungli kaw ahkang la na grai yak ai. Raitim Karai Kasang kaw kyu hpyi apnawng da ai. Karai Kasang ahkang nga yang ngai hpe hkrismat poi jaw sa rit ngu. N chye tsun hkra grai kabu ai.
NN: :Seng Nu du mayu ai mungdan hte yaw shada tawn ai lam tsun dan rit.
SENG: :USA mungdan de sa nna nye a hpaji lam hpe matut hkaja mayu ai.
NN: :Ndai Cameroon highland hkrismat hkrunlam hpe gara hku mu mada ai rai? Hpa baw akyu ni lu la sai ngu hkam la ai rai?
SENG: :Buga de du mat ai zawn nga hkam sha ai. Katsi pyaw ai, grai tsawm ai hpalap sun ni, strawberry sun ni hte tourist ni hpe attractive galaw ai share re majaw myit hta asan nga nna grai pyaw ai.
NN: :Hkrismat nhtoi hta ndai zawn kumhpa shagrau hkrum ai majaw Hkristu a matu hpa bai sakjaw na myit shajin da ai rai?
SENG: :Ndai zawn kumhpa shagrau hkrum ai majaw n re sha, Hkristu a matu nga jang ngai kaw lu ai n-gun atsam hte dangdi dangdep ai ram/kaw na sak jaw apnawng na re.
NN: :Nang lu ai Miss MKBC arawng hpe gara hku jai lang na rai?
SENG: :MKBC a yaw shada da ai lam ni kaw ngai hku na shang lawm na. Bai nna, ngai hpe ma lam woi madun la rit ngu lajin mayu ai.
NN: :Prat manang yaw tawn ai nga sai kun? (snr) Kaning re ai prat manang hpe lata na yaw shada da ai rai?
SENG: :Tinang a ntsa chye na myit galu nna, Mayu Dama lahkawng maga de rap ra tsawra chye ai Wunpawng Shadang hpe myit mada ai.
NN: :Ndai Malaysia kaw nga ai ramma manaw manang ni hpe kaning ngu htet mayu ai rai?
SENG: :Mungkan hta manu dan laklai nna tsawm htap ai htunghking hpe lu tawn ai anhte Wunpawng amyu a ramma shayi shadang sha ni shada tsawra myit hte hkungga manu shadan nna, makawp maga hkat ga!
Shayi Hpauda Seng Nu hte shachyen shaga hku hkau mayu ai ni a matu matut mahkai hkringdat;-
Phone;- (+6) 017 3069 382
zionshayi@gmail.com
9 floor, Block D, Danau Kota Flat, Setapak.
"MYU SHAYI" Women Project UNHCR kaw na shagrau masat lu
"MYU SHAYI" project gaw UNHCR kaw na arang gumhpraw hte tinang a uhpung uhpawng kata na tsinyam amyu shayi ni a prat rawt jat galu kaba wa na hpe yaw shada let Jak Chywi (Sewing), ta hkri (Knitting) hpaji ni hpe wunkat jaw sharin ya nga ai re.
Lai wa sai shaning kaw na hpang wa ai ndai project kaw na galaw ai jak chywi wunkat hta amyu shayi marai (6), ta hkri wunkat hta marai (10) hpe awng dang ai hte sharit shalat ya lu sai re.
Rai chywi hpung ni gaw labu, palawng, bawchyawp, du bat ni hpe order hkap la chywi nga sai hta n-ga, matut nna mung jak rung kaba ni hte matut mahkai nna gat lawk tam shakut nga ma ai re.
Ta hkri hpung ni mung hka tau htingba (Water bottle holder) zawn re ai kun rai hte kaga asung shang ai rai ni law law hpe myit sawn shapraw nhtawm, gyin shalat shakut nga ma ai re.
Srn. Kareng Myu Pan hpe shagrau masat laika pa lu la ai hte seng nna san yu yang, "Ndai shagrau masat laika pa gaw project hpung shagu hpe jaw ai n re. Shanhte (UNHCR) hku nna awngdang ai ngu mu mada ai ni hpe jaw ma ai re.
Anhte lai wa sai shaning na masa hte shingdaw yu yang ya ten gaw tsinyam amyu shayi ni grau nna akyu hkam sha lu sai re.
Nu num ni tinang a nta kaw nga nna amu bungli galaw lu sai majaw dinghku a matu grai wa myit tsang n ra sai, hta n-ga na shimlum lam mung lu la sai re. Ya matut nna Wunpawng Amyu shayi ni law law hpe shakut jahpan na masing ni mung nga ga ai." nga nna tsun dan ai.
Bai, "Cameroon Highland hta galaw ai Miss MKBC 2010 shingjawng poi hta "Best Costume Design" gaw jak chywi hpung hta lawm ai Shy. Mai Mai hte Ah Tsai yan gyin shalat ai re" nga nna shi matut tsun dan ai.
Matut nna dai ning 2011 ning hta mung madang tsaw jak chywi wunkat hpe bai sharin ya na masing nga ai hpe chye lu ai re.
Project lithkam Srn. Kareng Myu Pan kaw nna,"Anhte Wunpawng sha ni shada tinang a amyu shayi Nu Num ni galaw nga ai ndai magam bungli hpe n-gun jaw ga! Htunghking labu palawng, hkungran poi labu palawng hte kaga tinang ra ai design yawng myit dik ai hku order sa ap mai ai." nga nna saw shaga ai.
Wunkat hte seng nna san sagawn mayu ai mi rai rai, labu palawng chywi mayu ai rai rai lawu na matut mahkai hkringdat ni hpe shaga mai nga ai.
Srn. Kareng Myu Pan (Ph. 012-9152671)
Project Lithkam
Srn. Ja Hpa (Ph. 017-6780210)
Srn. Mayram Wadam (Ph. 017-2383514)
MARIT MAROI DUM NGA NA SAI CAMERON HKRISMAT HKRUNLAM
Ka ai; Naura ShadangDu hkra ladaw kashung katsi ai Cameron bum tsaw n tsa de December 24 ya kaw na 26 ya du hkra masum ya sa galaw na 2010, MKBC hkrismat poi lamang sa lawm na matu Kuala Lumpur, Pudu Nawku jawng hta jahpawt nhtoi san n san re ai aten kaw na sa du shinggyin nga ai nawku hpung masha ni gaw marai 400 daram rai nga ai.
Manap jau jau hkying 06:00am kaw masha zup ten ngu tsun da ai majaw, mawdaw rawt ten hpang hkrat na tsang ai hpung masha ni law law wa taxi manu htam lahkawng jaw nna sa du nga ma ai re. “Merry Christmas!”, nga ai shakram ga hte n hkrum ai na sai manang langai hte langai kabu gara shachyen shaga hkat ai n-sen gaw garu hte chyi she rai nga ai.
Yawng a myi man nsam gaw mani sum sai rai kabu pyaw ai nsam hte hkrismat hkrun lam a matu myit rawt ai nsam ni dan dawng nga lu ai. Mahkawn shabrang ni hpe gaw Kachin Refugee ni re ngu yang pyi yu shut na zawn rai hkra aging lan ( vef;) taw nga ai. Poi zau zau ai nu num ni mung ma ba let kaming kamawng re ai masha uhpung a lapran matep nang ai hpe mu lu nga ai.
Ngai mung n hkrum ai laning mi daram na mat sai shawng de ‘construction’ kaw bungli rau galaw wa ai manang wa Hkau Brang Gam hte bai hkrum nna grai kabu ai hte “Aga! hkau nang mung sa ai i?” ngu shaga hpang dat yang shi bai tsun ai gaw; “Ya, ngai na bungli gaw lu sha seng kaw re. Lani mi hkying hkum 11:30, shata mi hkringsa nhtoi (2) ya re. Hkrismat hkrun lam gaw (3 ya) nga re majaw Lauban hpe hkang hpyi yu ai. N lu ai majaw bungli jang pru kau sai. Hkrismat na wa jang she kaga lusha seng hkan bai hkan tam la na.” nga nna tsun dan wa ai.
Shaloi gaw hkrismat poi hta manau mung dum na re nga majaw n lu lu hkra sa na ngu ai myit hte hkum n pyaw taw ai nye a tsawra nja hpe pyi ngam kau da nna poi zau zau ai ngai mung nau wa ladu gaw n lai nga ai ngu myit awai la lu ni ai.
Manap 10:00am daram hta gaw anhte ni a Bus mawdaw langai hpang langai KL kaw rawt hpang wa saga ai. Mawdaw kata na lam dingyang mu lu ai wahpang nta kaba ni, htap hte htap galaw da ai lam mahkrai ni, pri nem ai kattaya lam nmaw ni hpe yu nna grai naw gritnem hpanghkrat nga ai nye a buga hpe dum shingran wa nngai. Anhte mungdan a hpang (9) ning hpang hkrat nna she shanglawt lu ai Malaysia mungdan wa dai ni gaw anhte hta grau rawt jat nna anhte mahtang tsinyam masha hku nna bai sa du shingbyi nga ra ai hpe dum shai shagu kadai hpe she mara n chye shagun, kraw kata masin nsi maroi nni ai zawn she hkam sha wa nngai.
Kuala Lumpur Mare Kaba a shinggan de du mat wa ai kaw nna gaw ma-un sau hpun ni hpe lam a pai hkra mada n-htum hkra mu lu yang, ja lungseng sha htu alai sha nna hkai sun bungli hpe matsan bungli zawn nawn chye ai anhte myu ni a myit jasat hpe dum shai lu nngai.
Malaysia du ai kaw na lu sha seng e shat ban kashin, saboi katsut nna shata nhtoi shalai wa ai masum ning rai sai. Cameron Highland ngu ai hpe jahkring hkring na ga tim kalang mi mung n du yu ai. Grau nna Malay 'Ga' hta n nga ai “Cameron” ngu ai mying hpe hpa majaw shamying lang ma ai kun? ngu nna mung grai chye mayu ai majaw sawk yu yang, “Cameron Highland ngu ai mying gaw 1885 ning hta ndai ginra hpe lamu ga sumla ka lajang na matu Britisha Colony Asuya kawn lit shatsam da hkrum ai “William Cameron” a mying hpe la nna shamying ai re hpe chye lu ai re.
Cameron Highland gaw, dingdung de Kelantan mungdaw, sinna de Perak mungdaw ni hte jarit mayan din nhtawm, Pahang mungdaw a Sinna-Dingdung jut maga e nga ai ginwang rai nga ai. Ndai ginwang gaw, Ringlet, Tanah Rata hte Ulu Telom ngu ai ginwang daw masum hpe kahkyin tawn ai re. Pahang mungdaw a kaji htum ginwang rai nna, square kilometres 712 dam pa nga ai. Anhte Wunpawng sha ni law malawng nga ai Kuala Lumpur Mare kaba kaw na gaw Kilometres 200 daram tsan nga ai.
Panglai shadang kaw na Pe-5062 (1543 m) tsaw ai shara rai nna, shani aten gaw kahtet shadang 20'C rai nna shana aten e gaw kahtet masat 10'C n-pu de pyi du chye nga ai.
Kashung katsi ai hte ga sau kaja ai lamu ga re majaw ndai ginwang na masha ni gaw hkai lu hkai sha hpe madung dat ma ai. Namlaw namlap hte namsi namsaw sun ni hpe mung shara magup mu lu nga ai. Ndai ginwang gaw Malaysia mungdan hta nampan hte hpalap kunrai hpe law dik shapraw lu ai ginwang hku nna mung mying kajai gumhkawng ai re. Ndai shara na nampan sun ni daram tsawm ai shara hpe Malaysia mungdan gara shara kaw mung mu lu na n re nga nna mung buga masha ni tsun arawng la chye ma ai.
Ndai Bum tsaw dabang sara (hill resort) hpe gaw 1920 ning jan hta British ni shawng de hpang wa ma ai re. Malaysia mungdan a laklai ai hte mying gumhkawng dik sara langai rai nna bum shagawng ntsa de tawn ai sa ra (hill resort) ni hta kaba dik rai nga ai. Colony prat na English mare kahtawng, dum nta hkrang hpe dai ni du hkra gawn hkang tawn ai majaw myi chyaw mu la saga ai.
Anhte sa zuphpawng ai shara gaw Methodist Miwa nawku hpung ni a 100 ning hpring masat ginra “Chefoo Centre” ngu ai ginra rai nga ai. Ndai ginra gaw acre 6 kaba nna bum maling ni hte shinggrup tawn ai katsi pyaw simsa ai shara rai nga ai. Brinchang mare a shinggan e sha rai nna Tanah Rata Mare kaw na kilometer 5 daram tsan nga ai.
Shana de hkying 4:00pm daram hta ngai jawn nang ai Bus mawdaw anhte hkring na Chefoo Ginra de du shang wa ai shaloi gaw manang ni jau jau sa hkyen lajang da ai Manau Shadung gaw anhte hpe hkap tau la ai zawn ah shingkang rai tsawm la ai hpe mu lu nga ai.
Mahkyen lamang hta gaw du ai December 24 ya shana de 3:00pm-6:00 lapran manau nau baw hpang na matu tau hkyen lajang tawn tim lamu marang a majaw nau baw mahkyen hpe hpang shani de sit kau ra saga ai. Dai shana na lamang hta du sa ai ramma ni shada da grau hkau chyam wa hkra “Social Game” ginsup lamang hpe KRC ningbaw Sara Labang Naw Seng woi awn ai hte yawng kabu gara shanglawm ginsup saga ai. Ginsup lamang ngut ai hpang Hkrismat yungwi pinra lamang galaw nna, yuptung ten hta gaw hkrismat hkaptau nawku hpawng hpe yawng kabu gara nawku dawjau shanglawm ai hte, anhte a MKBC Hpungup sara Rev. Dingshu La Hkawng a hkrismat mungga hpe mung madat hkam la lu saga ai.
December 25 ya jahpawt manap 7:00am hta gaw anhte ni yawng la dingda nga ai Hkrismat manau nau baw hpang na re majaw manap nhtoi san nsan re ai aten kaw na rawt nna kashung katsi ai du hkra ladaw hpe ninghkap let hka rawt shin ai ni gaw hka shin gawk ni she chyat kabrat nga ai.
Ngai mung manau nau na matu naura pa de pru wa ai shaloi gaw Wunpawng shayi ni tsawm htap ai Hkahku hking, Manmaw hking, Maru, Lashi, Zaiwa, Lisu, Rawang hking ni bu hpun nna sumla dep ai ni gaw dep, le de aw de kahkrang hkawm ai ni gaw hkawm rai nga ai hpe mu ai shaloi nye a myi hta yu n hkru hkraw ni ai. Lagaw lahkam htawt ai hte rau ngoi pru ai amyu shadang ni a jinghpaw nhpye na soi hte amyu shayi ni a palawng sinda na soi nsen ni gaw nye a na hta na ra sharawng dik la nngai. Mu lu ai makau grupyin hte na lu nga sai manau dumba nsen ni gaw ngai hpe Myitkyina Shatapru manau pa na manoi poi kaba ni hpe bai dum shingran shangun nga ai.
Ndai zawn maigan mungdan hta du nga ai raitim, hkrit tsang n ra ai sha wang lu wang la manau nau lu na re shaloi gaw, tinang a mungdaw, tinang a dailup daihpang ga e nga nna wanglu wanglang manau nau na ahkang pyi n lu ai anhte buga na Wunpawng sha ni a gam maka hpe dum dat yang mi pyaw nga ai myit ni pyi hkoi mat ni ai.
Yawng naura pa de hkum hkum ra ra du ai shaloi gaw Anhte a MKBC hpungup Sara Rev. Dingshu La Hkawng kaw nna akyu hpyi apnawng ai hte manau nau hpang wa saga ai. Manau wang hpe kalang lahkawng lang shinggrup ai hpang gaw shawng shani marang htu tawn ai majaw madi manyap rai nga ai tsingdu pa gaw yinam ta na hkauna pa zawn byin mat sai re. Manau pa hkumpup prang gale mat tim manau nau ai ni mung n shayawm ga ai. Amyu shayi ni hkyepdin rau kau hkra katsi ai numri prang hta aw..ra..ra...nau..pa...pa ai hku re. Shaman shakyang da ai lam n nga ai majaw manau nau ai shaloi ka hkrang n ru n ra raitim, Hpan sagya kaw na shaman chyeju la ai lachyum hku nna galaw ai Oh..le..le...Wooo.... nga marawn ai shaloi gaw yawng a mahku nsen ni ra nga ai. Manau dum ai nsen hte aw ra ra ai nsen gaw naura pa hpe shinggrup tawn ai makau grupyin bum marawn yawng de hpungtang she kashaw nga ai.
Manap manau nau ngut ai hpang shani kaang gaw Hkrismat akyu hpyi hpawng kaba hpe galaw saga ai. Ndai hkrismat hpawng hta Jinghpaw mung na du sa ai Myitkyina Ginwang La Komiti hpaawn mung rai nga ai Rev. Maran La Doi a Hkrismat mungga hpe mung madat hkam la lu saga ai. Shana gaw ramma shayi shadang ni a yungwi pinra lamang hte Miss MKBC 2010 shingjawng lamang ni hpe yu n-gun jaw lu saga ai.
Hpang jahtum shani ngu na December 26 ya manap jau jau hta gaw apnawng nawku hpawng galaw la ngut ai hpang hkrismat manau nau gup hpe mung kabu gara jawm nau lu saga ai. Dai hpang chyingdaw hkying 11:00am hta gaw KL de bai rawt wa saga ai. Bai wa ai hkrunlam hta mung Strawberry sun, hpalap sun ni hkan shang chyai yu wam hkawm lu ga ai. Kilometer 50 daram galu ai magyi magaw bum shagawng hpe lai di yu ngut nna pa layang du wa mahka hka rum hkringsa shara hta mung hkringsa yu hkawm lu ga ai re.
Ninghtoi 3 ya, 2 na hkrismat hkrunlam ndai hta yup shara n law ai manghkang, malu masha mayak mahkak hte kashung katsi dik ai manap hta hka katsi hte hka shin ra nna hka shin nga ninglen hka n sa mat ai zawn re yak hkak lam ni mung marit maroi dum shai lu na matu ngam nga sai hku re.
Hkye la Madu Yesu Hkristu shangai wa ai ndai hkrismat poi lamang hta Wenyi nshaw nshat hkrismat mungga ni na la lu ai hta sha n-ga Wunpawng sha ni a myithkrum masat kumla rai nga ai manau hpe mung myit hkrum myitra nau la lu sai re. Dai hta n-ga, nam maling kata pyaw chye ai Wunpawng sha ni a matu tsit tsawm ai bum maling lapran hta 3 ya tup san seng ai nbung katsi marawp let sa du ban sa la lu ai majaw shaning dingsa a pu ba yawng hkoi nna shaning nnan a matu mung n-gun awai la lu saga ai.
Marit maroi dum shingran nga na 2010 Cameron Hkrismat hkrunlam byin tai awng dang hkrang shakut shaja apnawng wa sai Poi shabyin shatai komiti hte Malaysia Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung MKBC buga hpung hpe na chying wa kabu chyeju dum n ma rai nga sai law....
(63) Ning Hpring Jinghpaw Mungdaw Nhtoi Ga Shagawp

(10th. January, 2011, Malaysia)
Maden seng ai ninghtoi kaja,
Chyurum sha ni hkrum zup du sa;
Myit hkrum lam hta n di n hka,
Kraw wang kata n ja n hpra;
Buga mungdan hte mung grai tsan,
Hpawng de ai gaw myu sha lam yan;
Jinghpaw Mungdaw Masat Nhtoi,
Padang Manau hkik hkam ai poi;
Bai du ra ai hkap tau hkalum,
Myit hkrum myit ra shada ginshum ga le i . . !
Shaning shagu ladu bai hkrum,
Daining na lang Kru Shi Masum;
Masat Ninghtoi Jinghpaw Mungdaw,
Padang Manau ndai Poi gaw;
Myitkyina Majoi Uma buga,
Shatapru Naura rudi tawn da;
Chyurum sha ni shareng shagrau,
Gumshem wa gaw jak lak chyinglau;
Chyurum sha ni salat she grit,
Gumshem wa gaw dukrung e htit, rai sai da yaw. . .!
Daini anhte sumtsaw sumtsan,
Tsasam buga maigan mungdan;
Sa du nga ai mabyin law law,
Labau hkrunlam sumru shachyaw;
Buga de mung nhtang myit dum,
Myu sha lam hta shada myit hkrum;
Myu sha ni a shadip jahpang,
Gumshem wa gaw sai chyup dingyang;
Chyurum sha ni sharung shayawt,
Gumshem wa gaw kabu manawt . . . rai taw nga sai . . !
Jiwa ni nan du daw sai hkaw,
Myu mungdan hpe du baw sak jaw;
N-gun mung dat salat mung hkrat,
Lu tawn da sai buga hkringdat;
Hkum tsup ngwipyaw Jinghpaw Mungdaw,
Hkrat sum nga sai daini chyawm gaw;
Maroi n ni masin n si,
Mau taw nga yang kaning n di;
Moi na labau bai naw sagawn,
Machyang n-gun bai naw gumhpawn yu saga . . !
Asha sinpraw bum tsaw mayan,
Saphkung-Hpunggawn hka nu lapran;
Dailup daihpang myu sha zaw nawng,
Shingteng amying Jinghpaw Wunpawng;
Chyaloi prat hta Majoi Shingra,
Daini chyawm gaw mungkan hproi hkra;
Ginru lalam ginsa lahkam,
Chyam bra hkawm ai ta tut magam;
Mabyin gindai dinglik yu mai,
Jiwoi hkringhtawng makawp ra sai . . !
Moi na prat hta ningdi kau da,
Mali Hku Majoi hka deng buga;
Chyai Hku Majoi de mung bai nawt,
Hkrang Hku Majoi de mung bai htawt;
Tarung, Tawang, Tabyi, Tanai,
Saphkung, Mungmau, Tahkaw, Munglai,
Tayun, Talau, Mali, Hkrang, Hpungmai;
Nawnglut, Mungnyang, Uru, Htingnai;
Bum tsaw shagawng dam pa layang,
Jiwoi hkringhtawng shadip jahpang, rai nga sai law. . .
Mayu dama hpunau masa,
Dikru hkrum rai makawp maga;
Ntsin hka hpawk langai jawm lu,
Num jaw num ya shada jawm hku;
Mayam tai yu labau n nga,
Hkanse jaw ai maumwi n kra;
Tinang magam wa la htanbam,
Lai sai ten na labau ginlam,
Buga ninghtawn tam bram jahproi,
Ndai ten hta Myitkyina Majoi, rai nga mali ai. . .
Tsa ban ‘Shi Jahku’ htum wa mahka,
Jiwoi Mungdan dingda htumpa;
Chyau Myen la ni makawp n ngang,
British hpyen hpe ninghkap n dang;
Jarit nhpan ashep malawng,
Dip sha hkrum sai Jinghpaw Wunpawng;
Daini du hkra kyang dai n mat,
Sai chyup hkat ai lailen n tat;
Chyurum sha ni matsan chyaren,
Tsasam ni she up sha ginlen, nga masai . . .
Magrau grang ai Jinghpaw Wunpawng,
Share shagan kajai gumhkawng;
Yawng a ntsa sadi grai dung,
Gasat gala shagri grai kung;
Madat mara bungli kangka,
Ang ai lit hta mangan mung nga;
Manawn masham myit nan n rawng,
Dingman hpraw san Jinghpaw Wunpawng;
Hkawhkam wa a magam gunhpai,
Mungkan a man kasi tai sai . . .
“Hkun” lang ngu na tsa ban ladaw,
Mungdan shagu manghkang sumbaw;
Hkawseng mungdan jan pyi n shang,
British ni hkrai mazang n dang;
Jamani la ni majan shabyin,
British ni a shoihpa gumdin;
Jinghpaw la ni rawt htim adawt,
Masawp Amya mungdan de hprawt;
Masat Langai Mungkan Majan,
Jinghpaw ni she mahtai dawdan, lai wa sai. . .
“Hkun” lang ngu na tsa ban ka-ang,
Myu baw shagu lawhpa manghkang;
Mungdan shada tawt lai jehpre
Grit nem matsan ni hpe wahkye;
Majan baw ai Nazi Jamani,
Hka hkrat manang gumshem Itali;
Sinpraw maga Japan gasu,
Tawt lai zingri grupyin htingbu;
Lahkawng lang ngu na Mungkan Majan,
Gara hku she mahtai dawdan sana ta?
British up ai Myen mung dinghku,
Hpunau Myen ni Japan kinyu;
British ni gaw sum let htingnut,
Jinghpaw ni sha dating shakut;
Asha chyam ai Japan atsam,
Asum n jaw Jinghpaw dappram;
Ninghkap majan Jinghpaw adawt,
Kachin Levies Japan hpe gawt;
101 hte Kachin Ranger,
Japan kaw na padang dip la saga ai re . . .
Majan ngut boi Japan yawng hkoi,
Mungdan shanglawt jawm hpyi asoi;
Jinghpaw shagawng jiwoi hkringhtawng,
Masum brang rai ahkyep kamawng;
Sinpraw maga Miwa ni ret,
Sinna maga Kala ni kyet;
Ka-ang shagawng buga malawng,
Magyi Ka a maiwang de hpyawng;
Myit hkrum ga sadi Panglung mare,
Munghpawm Mungdan jawm gaw jawm de saga ai . . .
Munghpawm Mungdan chyalung chyangai,
Jinghpaw Mungdaw daidaw jat ai;
Munghpawm Mungdan January Mali,
Jinghpaw Mungdaw January Shi;
Hkying Mi Jahku Tsa Mali Shi Matsat Ning,
Daini ten hta “Kru Shi Masum” hpring;
Jiwoi mungdan masum brang tim,
Mungdaw lu jang myit pyaw myit sim;
Hpunau Myen hte lata gindun,
Kamhpa dik let arau ginrun saga ai re. . .
Jinghpaw ni gaw hparat hkalung,
Hpunau Myen ni sadi n dung;
Jinghpaw ni gaw dingman hpraw san,
Hpunau Myen ni nam rawng malan;
Munghpawm Mungdan zang bai ayai,
Jinghpaw ni nan n hkye n mai;
Hpyenla dingsa yawng bai shaga,
Jinghpaw Dapdung manga hpaw la;
Munghpawm Mungdan tat sum n mai,
Jinghpaw Dap ni hkye la tawn sai . . .
Mungdan ting gaw majan nhpan,
Jinghpaw ni gaw shawng si gwi ran;
Bum nga ni hpe angawk shadu,
Munghpawm Mungdan dinghku hkanu;
Panglung myit hkrum lam hpe n hkan,
Bum nga ni yawng angawk jahpan;
Munghpawm tingnyang kashun magra,
Gumshem lailen dip up shaja;
Bum nga ni yawng maroi n ni,
Rawt malan wa sai nang si ngai si. . .
Manu dan ai Jinghpaw Mungdaw,
Maisak mailung hpunsau gumhpraw;
Nam nga dusat majoi kamawng,
Hka na nga ni majoi kabrawng;
Ja hte lungseng sut rai nlang,
Jinghpaw Mung a arawng ningsang;
Chyeju hpring ai anhte buga,
Maigan wa she sa numdu da;
Sutgan yawng mung shaw la ya sai,
Anhte yawng mung mayam naw tai . . .
Mungchying shawa matsan tsinyam,
Hkru kat ai gaw tai hpyen magam;
Mungkan hpaji anhte dumhprut,
Sak hkrung na pyi atsam she tsut;
Chyurum sha ni lasi lamun,
Tai hpyen wa gaw hpum sau ahtun;
Jinghpaw Wunpawng ramma wunawng,
Lagaw ndung maigan de yawng;
Ngam nga taw ai matsan jahkrai,
Gaida gaina n tai n mai . . .
Kau mi rai jang tinggyeng machyu,
Tai hpyen wa kaw myi man hkoi lu;
Sake manawn mayun kumhpa,
Tai hpyen wa a lagaw lata;
Tinang myu hpe kabai shadam,
Banau ni a dangkang manam;
Ramma kau mi kaning n rai,
Nanghpam lusha ahkyen makai;
Shayi num ni hkumshan bai dut,
Hkrit hpa ana myu ting kaw rut, rai mat sai. . .
Jiwoi hkringhtawng Uma buga,
Sut rai mahkra atsai shaw la;
Uru sengmaw sutgan punghkaw,
Banau ni she hkinjawng ningbaw;
Mali yan Hpungmai mazup jahten,
Tanghpre bu ni myit htum garen;
Hugawng lam de kayin mada,
Dip up sai chyup myit yu kahpra;
Yi sun hkauna zing la ya ai,
Maling mala yawng krin ma sai. . .
Jinghpaw Mungdaw ladu bai hkrum,
Shaning sak prat “Kru Shi Masum”
Shadip jahpang ahkang kanang?
Mau nga n mai n dut n dang;
Tsasam wa gaw madu galai,
Madu ni gaw mayam hkan tai;
Hkrap myiprwi hte wa pu jawm shup,
Maigan wa a dangkang jawm pup;
Jiwoi hkringhtawng tat kau n mai,
Anhte yawng a lit nan rai sai. . .
Jinghpaw Mungdaw ladu hkrum ai,
Padang Manau ya bai dum sai;
Nampum nsa hkanghkyi shamawng,
Shinggyim Jinghpaw na ra sharawng;
Mungdaw manau ngu she jawm awng,
Hkanghkyi dusat kashun hkinjawng;
Mungkan ting na Jinghpaw Wunpawng,
Dum hprang saga myu sha zaw nawng;
Jiwoi hkringhtawng jawm pawn jawm ba,
Jinghpaw Mungdaw grin nga u ga law. . .
Ka shagawp ai wa:-
Sumtsan Brang
Kuala Lumpur, Malaysia
10th. January, 2011.
